VĂN HỌC
ĐỀ THI VÀ ĐÁP ÁN ĐỀ THI THỬ ĐẠI HỌC NĂM HỌC 2010-2011MÔN VĂN- Ngày đăng: 07/03/2011

SỞ GIÁO DỤC - ĐÀO TẠO HÀ NỘI

TRƯỜNG THPT PHÚC THỌ

 

 

ĐỀ THI TUYỂN SINH ĐẠI HỌC NĂM 2011

Môn: Ngữ Văn

Thời gian làm bài: 180 phút

(không kể thời gian phát đề)

 

 

A. Phần chung cho tất cả thí sinh (5 điểm)

Câu I: (2 điểm)

          Trong tác phẩm “Chiếc thuyền ngoài xa” nhà văn Nguyễn Minh Châu viết: “Thế rồi chẳng biết từ bao giờ, tôi đã vứt chiếc máy ảnh xuống đất chạy nhào tới”.

          Anh (chị) hãy cho biết câu văn trên diễn tả hành động của nhân vật nào trong tác phẩm? Tình huống dẫn đến hành động đó là gì? Nêu ý nghĩa của hành động ấy?

Câu II: (3 điểm)

          Hãy biết quý trọng thời gian, đó là tấm vải dệt nên cuộc đời”. (M.Gorki)

          Từ ý kiến trên, anh (chị) hãy viết một bài văn ngắn (khoảng 600 từ) trình bày suy nghĩ của mình về thời gian.

B. Phần riêng (5 điểm)

          Thí sinh chỉ được làm 1 trong 2 câu (câu IIIa hoặc câu IIIb)

Câu IIIa: (theo chương trình chuẩn).

          Cảm nhận của anh (chị) về màu sắc cổ điển và tinh thần hiện đại trong bài thơ “Chiều tối” (“Mộ” - Nhật ký trong tù-) của Hồ Chí Minh?

Câu IIIb: (theo chương trình nâng cao)

          Cảm nhận của anh (chị) về vẻ đẹp của con người Việt Nam trong cuộc kháng chiến chống Mỹ cứu nước qua 2 nhân vật: Tnú (“Rừng xà nu”- Nguyễn Trung Thành-) và Việt  (“Những đứa con trong gia đình” -Nguyễn Thi-)?

         

- Hết -


 

ĐÁP ÁN

A. Phần chung cho tất cả thí sinh (5 điểm)

Câu I: (2 điểm)

          1- Yêu cầu về kĩ năng:

          - Thí sinh cần trình bày ngắn gọn, rõ ràng, đầy đủ.

          - Diễn đạt lưu loát, không mắc lỗi chính tả.

          2- Yêu cầu về kiến thức: Thí sinh nêu được các ý sau:

          - Nhân vật: nghệ sĩ nhiếp ảnh Phùng.

- Tình huống: phát hiện thứ hai của Phùng về chiếc thuyền. Khi chiếc thuyền tiến lại gần, Phùng tận mắt chứng kiến cảnh người đàn ông dùng chiếc thắt lưng đánh vợ. Người vợ cam chịu, nhẫn nhục. Trước cảnh tượng đó, anh vô cùng ngạc nhiên, không kìm được lòng mình, anh đã vứt chiếc máy ảnh chạy nhào tới.

- Ý nghĩa:

+ Góp phần khắc hoạ vẻ đẹp trong phẩm chất của nhân vật; đó là bản chất của người lính: anh không thể làm ngơ trước bạo hành và sự độc ác. Anh là người biết yêu lẽ phải, ghét sự bất công, trái tim nhạy cảm, dễ rung động trước những cuộc đời bất hạnh. Như vậy, Phùng không chỉ là một người nghệ sĩ có niềm đam mê nghệ thuật mà anh còn là một người có lòng nhân ái, giàu tình yêu thương.

+ Đó là kết quả của quá trình “giác ngộ” của nhân vật:

   . Phùng nhận ra đằng sau con thuyền đẹp như trong mơ kia là một sự thật trần trụi, phũ phàng, là sự phong phú, phức tạp của cuộc sống con người.

. Nhận ra mối quan hệ giữa nghệ thuật và cuộc sống không hề đơn giản.

. Anh không vì nghệ thuật mà quên đi cuộc đời; bởi nghệ thuật chân chính là cuộc đời, vì cuộc đời. Phùng là một nghệ sĩ chân chính.

+ Khơi dậy những cảm xúc và ấn tượng sâu sắc trong lòng người đọc.

Kết luận: Chi tiết này không chỉ khắc hoạ phẩm chất của nhân vật mà còn góp phần thể hiện chủ đề tư tưởng của tác phẩm.

Câu II (3 điểm)

1- Yêu cầu về kỹ năng:

- Nắm vững phương pháp làm bài văn nghị luận xã hội.

- Bố cục rõ ràng, lập luận chặt chẽ, lý lẽ xác đáng, dẫn chứng phù hợp.

- Diễn đạt lưu loát, mạch lạc, trong sáng, không mắc lỗi chính tả, dùng từ, ngữ pháp.

2- Yêu cầu về kiến thức: Thí sinh có thể trình bày theo nhiều cách, cần đảm bảo các ý sau:

- Giải thích ý kiến: thời gian là hình thức tồn tại cơ bản của vật chất (cùng với không gian), trong đó vật chất vận động và phát triển liên tục. Điều đó có nghĩa là, thời gian luôn luôn vận động, luôn luôn trôi chảy. Độ dài, ngắn trong cuộc đời của một con người được đo đếm bởi lượng thời gian. Thời gian chính là chất liệu làm nên cuộc đời, như M.Gorki nói: “thời gian là tấm vải dệt nên cuộc đời”.

- Bàn luận: thời gian là tài sản vô giá của con người. Thái độ của chúng ta đối với thời gian như thế nào, nó sẽ quyết định chất lượng cuộc sống của chúng ta như thế..

+ Nếu chúng ta biết quý trọng thời gian, nghĩa là chúng ta biết quý trọng cuộc sống, chúng ta sẽ làm cho cuộc sống có ích, có ý nghĩa. Có thời gian là có tất cả.

+ Nếu chúng ta không biết quý trọng thời gian, để thời gian trôi qua vô ích, nghĩa là chúng ta sống một cách lãng phí cuộc đời mình. Đó là cách sống vô ích, vô nghĩa.

- Bài học nhận thức và hành động:

+ Đời người là có hạn, để cuộc đời của mình có ý nghĩa tích cực, chúng ta cần phải biết sử dụng thời gian hợp lý để làm tốt những công việc của mình.

+ Là học sinh, đang trong ở giai đoạn tuổi trẻ, cần phải biết tận dụng thời gian để học tập, khám phá và tích luỹ cho mai sau. Bằng cách đó chúng ta sẽ  làm đẹp cuộc đời mình, và làm đẹp cho xã hội.

B. Phần riêng (5 điểm)

          Câu IIIa: (theo chương trình chuẩn)

          1-Yêu cầu về kỹ năng:

- Biết cách làm bài văn nghị luận văn học, vận dụng khả năng đọc, hiểu để cảm nhận bài thơ.

- Kết cấu chặt chẽ, diễn đạt lưu loát, không mắc lỗi chính tả, dùng từ, ngữ pháp.

2- Yêu cầu về kiến thức: Trên cơ sở hiểu biết về phong cách thơ Hồ Chí Minh và bài thơ “Chiều tối” (Mộ), thí sinh cảm nhận được đặc sắc về nội dung và nghệ thuật của bài thơ, đó là sự kết hợp hài hoà giữa màu sắc cổ điển và tinh thần hiện đại. Bài viết có thể trình bày theo nhiều cách, cần đảm bảo những ý sau:

a) Giới thiệu tác giả, tác phẩm (0,5 điểm)

- Tác giả Hồ Chí Minh:

+ Bậc anh hùng cứu quốc của dân tộc Việt Nam.

+ Là nhà văn hoá lớn, nhà thơ lớn. Người đã để lại một di sản văn học phong phú, đa dạng, trong đó có tập thơ Nhật kí trong tù với nhiều bài thơ rất đặc sắc cả về nội dung lẫn nghệ thuật.

- Tác phẩm: Bài thơ là một trong số 134 bài thơ trong tập Nhật kí trong tù, thể hiện sâu sắc phong cách thơ của Hồ Chí Minh: Đó là sự kết hợp hài hoà giữa màu sắc cổ điển và tinh thần hiện đại.

        b) Cảm nhận về màu sắc cổ điển và tinh thần hiện đại trong bài thơ (4 điểm)

          - Màu sắc cổ điển:

          + Đề tài: Bài thơ là bức tranh thiên nhiên và bức tranh cuộc sống của con người lúc chiều tối. Đây là đề tài quen thuộc của thơ ca cổ.

+ Hình ảnh thơ: tác phẩm sử dụng những thi liệu quen thuộc trong thơ ca cổ với ý nghĩa tượng trưng tạo nên tính chất hàm súc cho bài thơ.

·     Hình ảnh cánh chim: biểu tượng cho không gian lẫn thời gian, là tín hiệu cho buổi hoàng hôn.

·     Hình ảnh chòm mây: biểu tượng cho không gian cao rộng của bầu trời.

* Hình ảnh đơn giản mà vẽ nên được không gian rừng núi lúc chiều tối âm u, vắng lặng, chứa đựng trong đó bao nỗi niềm của người tù trên đất khách quê người: nỗi cô đơn, niềm khao khát một mái nhà, một tổ ấm. Đó là nghệ thuật lấy cảnh để nói tình.

+ Thể thơ tứ tuyệt, lời ít ý nhiều, để lại nhiều dư ba.

+ Nghệ thuật tả cảnh ngụ tình: chỉ bằng vài nét chấm phá mà ghi lại linh hồn của tạo vật và gợi được nỗi niềm của nhà thơ.

- Tinh thần hiện đại:

+ Hình ảnh thơ: cánh chim, chòm mây, người con gái xay ngô là những hình ảnh của hiện thực.

. Cánh chim mỏi: chữ “mỏi” thể hiện sự cảm nhận rất sâu cái bên trong của sự vật. Đó là cánh chim bay theo cái nhịp điệu bất tận của cuộc sống: sáng: bay đi kiếm ăn, tối: bay về tìm chốn ngủ. Đó là cánh chim của tự do, của ước mơ sum họp. Đấy cũng là niềm khao khát của người tù.

. Chòm mây cô đơn trôi chậm chạp giữa bầu trời là hình ảnh ẩn dụ về người tù đang bị giải đi trên đường xa vạn dặm chưa biết đâu là điểm dừng. Thế nhưng phong thái của người tù vẫn rất ung dung, tự tại, phong thái của một chiến sĩ cách mạng kiên cường, luôn làm chủ hoàn cảnh.

. Hình ảnh người con gái xóm núi xay ngô tối là hình ảnh của con người lao động, hiện lên sinh động, khỏe khoắn, tích cực, là trung tâm của bức tranh “Chiều tối”.

Cùng với nhịp quay của cối xay ngô và sự rực hồng của bếp lửa, hình ảnh này đã xua tan đi bóng tối, giá rét, mang đến cho người tù niềm vui của sự sống, của hơi ấm.

* Hình ảnh thơ giản dị mà chứa đựng được những tình cảm rất đỗi đời thường và một nghị lực phi thường của người chiến sĩ cách mạng Hồ Chí Minh.

+ Sự vận động của tứ thơ: đi từ bóng tối ra ánh sáng, từ nỗi buồn đến niềm vui. Từ đó thể hiện được tinh thần lạc quan, ý chí kiên cường của Bác.

+ Tâm hồn tư duy:

·  Yêu cảnh vật, yêu cuộc sống “nâng niu tất cả, chỉ quên mình”. (Tố Hữu).

·  Đồng cảm, chia sẻ với muôn loài, đặc biệt là nỗi vất vả của những con người lao động. Đó cũng là tình cảm quốc tế vô sản trong sáng mà Bác đã giành cho nhân dân Trung Hoa.

·  Giọng thơ khoẻ khoắn biểu hiện một tâm hồn lạc quan, giàu nghị lực.

* Đó là một tâm hồn nghệ sĩ mà rất chiến sĩ.

- Đánh giá chung: (0,5 điểm):

+ Bài thơ thông qua bức tranh tả cảnh đã làm toát lên hình tượng nhân vật trữ tình: hình ảnh người tù Hồ Chí Minh với lòng yêu thương rộng lớn, luôn nâng niu, trân trọng mọi sự sống trên đời; ý chí bất khuất, kiên cường, tâm hồn lạc quan luôn hướng về tương lai, ánh sáng.

+ Nội dung ấy được thể hiện bằng một hình thức nghệ thuật vừa đậm đà màu sắc cổ điển, vừa phơi phới tinh thần hiện đại, tạo nên vẻ đẹp đặc sắc cho bài thơ.

+ Bài học cho bản thân

Câu IIIb: (5điểm): (theo chương trình nâng cao)

          1-Yêu cầu về kỹ năng:

- Biết cách làm bài văn nghị luận văn học, vận dụng khả năng đọc, hiểu để cảm nhận hai tác phẩm.

- Kết cấu chặt chẽ, diễn đạt lưu loát, không mắc lỗi chính tả, dùng từ, ngữ pháp.

2- Yêu cầu về kiến thức: trên cơ sở hiểu biết về đặc điểm và thành tựu của văn xuôi kháng chiến chống Mỹ cứu nước, về 2 tác phẩm Rừng Xà nu và Những đứa con trong gia đình, thí sinh trình bày cảm nhận của mình thông qua những thao tác: phân tích, so sánh, bình luận. Bài viết có thể trình bày theo nhiều cách, cần đảm bảo những ý cơ bản sau:

a) Vài nét về tác giả, tác phẩm (0,5 điểm)

- Tác giả Nguyễn Trung Thành và Nguyễn Thi là 2 nhà văn tiêu biểu cho nền Văn học cách mạng Việt Nam hiện đại. Tác phẩm “Rừng Xà nu”, “Những đứa con trong gia đình” đều là những tác phẩm xuất sắc phản ánh cuộc sống chiến đấu của con người Việt Nam trong kháng chiến chống Mỹ.

- Truyện ngắn “Rừng Xà nu” được viết năm 1965, kể về cuộc đời Tnú và cuộc nổi dậy của dân làng Xôman.

- Truyện “Những đứa con trong gia đình” được kể theo dòng hồi tưởng của Việt về truyền thống yêu nước của một gia đình nông dân Nam Bộ.

- Qua 2 nhân vật: Tnú và  Việt, tác giả Nguyễn Trung Thành và Nguyễn Thi đã ca ngợi vẻ đẹp của con người Việt Nam trong cuộc kháng chiến chống Mỹ.

b) Cảm nhận về vẻ đẹp của con người Việt Nam qua 2 nhân vật: Tnú và Việt (4 điểm).

- Lòng yêu quê hương, đất nước, tinh thần căm thù giặc, trung thành với cách mạng. (Vẻ đẹp truyền thống qua các thế hệ và sự tiếp nối của các thành viên trong gia đình và cộng đồng, đặc biệt qua Tnú và Việt).

  - Vẻ đẹp của người chiến sĩ kiên cường, bất khuất:

+ Sống có lý tưởng (chiến đấu để trả thù cho gia đình, cho quê hương Tổ quốc).

+ Tinh thần tự nguyện chiến đấu, sẵn sàng hi sinh vì Tổ quốc.

+ Ý chí, nghị lực, quyết tâm (vượt lên những đau thương của hoàn cảnh, của số phận để sống, chiến đấu).

+ Gan góc, dũng cảm, thông minh, mưu trí, ham học.

* Là vẻ đẹp của những người anh hùng đáng tự hào, trân trọng, ngợi ca, ngưỡng mộ.

- Giàu lòng yêu thương:

+ Tnú:

·      Tình cảm với vợ con.

·      Tình cảm với buôn làng, quê hương.

+ Việt:

·      Tình cảm với gia đình (chị Chiến, ba má, chú Năm).

·      Tình cảm với đồng đội

- Tâm hồn trong sáng, hồn nhiên, lạc quan yêu đời.

c) Đánh giá chung (0,5 điểm):

- Nghệ thuật xây dựng nhân vật:

+ Nhân vật Việt:

·      Với nghệ thuật trần thuật tác giả để cho nhân vật tự kể về cuộc đời của mình và các nhân vật khác theo dòng hồi tưởng. Giọng điệu trữ trình - tự sự.

·      Vừa có tính khái quát (đậm màu sắc sử thi).

·      Vừa mang nét riêng, ấn tượng (ngôn ngữ, hành động, sinh hoạt…thể hiện hình ảnh của người dân Nam Bộ).

+ Nhân vật Tnú:

·      Hiện lên qua lời kể của tác giả, lời kể của nhân vật (cụ Mết). Giọng kể mang đậm tính sử thi.

·      Đặt nhân vật vào những tình huống mang tính quyết liệt, đột ngột tạo độ căng sử thi.

·      Đặt nhân vật trong mối quan hệ với các nhân vật khác trong tác phẩm. Để khắc hoạ vẻ đẹp phẩm chất của nhân vật.

·      Ngôn ngữ mang đặc trưng của người Tây nguyên.

- Ý nghĩa với tác phẩm:

+ 2 nhân vật góp phần làm rõ tư tưởng chủ đề của truyện

+ Vẻ đẹp của nhân vật tiêu biểu cho vẻ đẹp của con người Việt  Nam: chủ nghĩa anh hùng cách mạng Việt  Nam trong những năm tháng kháng chiến chống Mỹ cứu nước.

+ Khẳng định vị trí của 2 nhân vật trong lòng người đọc, rút ra bài học cho bản thân.

 

->> PHẢN HỒI CHO BÀI VIẾT
(*)Họ tên:
 
(*)Email:
 
Nội dung(Vui lòng điền đầy đủ thông tin và gõ nội dung bằng tiếng Việt có dấu)
 
(*)Xác thực
 
*THỜI KHÓA BIỂU LẦN 1 - HỌC KỲ I NĂM HỌC 2014-2015
Kính mời Thầy, Cô và các em học sinh xem và thực hiện từ ngày 15/8/2014
*Nâng cao chất lượng dạy học chuyên đề môn Địa lý cấp THPT
Dạy học chuyên đề hay dạy học bồi dưỡng là một hình thức khá phổ biến ở tất cả các trường trung học phổ thông.
*Phát triển vốn từ vựng cho sinh viên học tiếng Anh
Theo phương pháp truyền thống, từ vựng không được dạy thành môn học riêng mà được dạy lồng ghép trong giờ học các kỹ năng nghe, nói, đọc và viết.
*Công thức giúp giải nhanh bài tập Sinh học về cấu trúc di truyền
GD&TĐ - Bài tập xác định cấu trúc di truyền quần thể tự phối trong trường hợp aa bị chọn lọc đào thải hoặc mất khả năng sinh sản thường xuất hiện trong các đề thi ĐH. Đây cũng là dạng bài khiến các học sinh lúng túng, mất nhiều thời gian.
*Mẫu Số 3 và Mẫu số 6 đề án vị trí việc làm.
Kính mời các đồng chí tải về để thực hiện
 
Theo bạn trang web đã đáp ứng đủ các thông tin thiết yếu chưa?


 
 
 
 
LIÊN KẾT WEBSITE
Tìm bài viết